Strona Główna » Serwis podatkowy » PIT-36L 2022/2023 - jak rozliczyć Polski Ład?

PIT-36L 2022/2023 - jak rozliczyć Polski Ład?

Autor: Kamil Mikiszew - Data publikacji: 2022-07-14 07:56:44

Wraz z początkiem 2022 roku gruntownie zmieniły się rozliczenia przedsiębiorców podlegających podatkowi dochodowemu od osób fizycznych. Wśród form opodatkowania, które podlegały niemalże kompleksowym modyfikacjom wyróżnić należy liniową metodę rozliczenia z fiskusem. Poniżej wskazujemy czy wciąż warto wybrać ten sposób opodatkowania dochodów.

PIT-36L – kto składa?

PIT-36L jest zeznaniem rocznym przewidzianym dla podatników, którzy rozliczają się z urzędem skarbowym w formie liniowej. Stawka podatku liniowego wynosi 19% od dochodu niezależnie od jego wysokości. Osoby wybierające tę formę rozliczenia nie mogą skorzystać z kwoty wolnej od podatku, która od początku 2022 roku wynosi aż 30 000 zł (więcej na temat obowiązującej kwoty wolnej dowiesz się z artykułu: Kwota wolna od podatku).

PIT-36L a wysokość składki zdrowotnej

Od początku 2022 roku gruntownie zmienił się sposób naliczania składki zdrowotnej. Po pierwsze podstawą wymiaru stał się dochód/przychód (w zależności od wybranej formy opodatkowania) – podatnicy rozliczający się liniowo są zobowiązani do odprowadzania składki zdrowotnej w wymiarze 4,9% od dochodu (więcej na ten temat dowiesz się z artykułu: Wysokość składki zdrowotnej od 2022 r.). Po drugie, w dużej mierze udaremniona została możliwość odliczenia składki zdrowotnej od podatku. Liniowcy w ograniczonym zakresie mogą zmniejszyć swoje obciążenia podatkowe o wartość uiszczonych składek zdrowotnych – zrobią to poprzez odliczenie od podatku (podstawy opodatkowania) kwoty nie większej niż 8700 zł bądź poprzez ujęcie tej wartości w kosztach uzyskania przychodów.

Jak uwzględnić limitowaną wartość uiszczonych składek zdrowotnych w rachunku podatkowym?

• Krok 1: w pierwszej kolejności należy ustalić dochód podatnika. Jest to przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania. Przykładowo jeśli podatnik osiągnął przychód o wysokości 80 000 zł, zaś związane z nim koszty wyniosły 15 000 zł to jego dochodem będzie kwota 65 000 zł (80 000 zł – 15 000 zł),
• Krok 2: w dalszym rzędzie należy dokonać odliczenia uiszczonych składek zdrowotnych od podstawy opodatkowania. Rozpatrując przykład na dotychczas przyjętych wartościach wysokość należnych składek wynosić będzie 3185 zł (4,9% z 65 000 zł).
Krok 3: wskazana kwota nie przekracza górnej granicy limitu odliczenia (8700 zł) co oznacza, że można ująć jej pełną wartość w odliczeniu podatkowym w następujący sposób:

65 000 zł – 3185 zł = 61 815 zł
61 815 zł * 19% = 11 744,85 zł

Dzięki odliczonej składce zdrowotnej podatnik będzie zobowiązany do uiszczenia mniejszego podatku (zaliczki na podatek) liniowego.

Uwaga! Mimo, że stawka składki zdrowotnej wynosi 4,9% względem dochodu osiągniętego przez podatnika liniowego, to jej wartość nie może być mniejsza aniżeli 270,90 zł w skali miesiąca (9% minimalnego wynagrodzenia za pracę).

Należy wskazać, że spośród pozostałych form opodatkowania, wyłącznie w przypadku podatników rozliczających się w formie liniowej przewidziany został limit odliczenia składek zdrowotnych w postaci kwotowej. Poza podatnikami PIT-36L wskazaną preferencją podatkową obdarzeni są również ryczałtowcy oraz osoby, które przystąpiły do rozliczenia w formie karty podatkowej. W ich przypadku natomiast ustawodawca powziął decyzję, aby omawianą ulgę skonstruować w następujący sposób:

Forma opodatkowania

Limit odliczenia

Podstawa wymiaru

Podatek liniowy

8700 zł

Dochód

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

50% wartości uiszczonych składek zdrowotnych

Przychód

Karta podatkowa

19% wartości uiszczonych składek zdrowotnych

270,90 zł (9% minimalnego wynagrodzenia za pracę)

Więcej na ten temat sposobu odliczania zapłaconych składek zdrowotnych dowiesz się z artykułu nt. odliczenia składki zdrowotnej dla poszczególnych grup podatników.

PIT-36L a zmiana formy opodatkowania

W wyniku zmian w systemie podatkowym, które obowiązują od początku 2022 roku zostały przewidziane dodatkowe terminy na zmianę formy opodatkowania. Co do zasady podatnicy mają możliwość przejścia na inny rodzaj rozliczenia z fiskusem w nieprzekraczalnym okresie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnęli dochód/przychód. W związku z dynamicznie zmieniającym się stanem prawnym w zakresie podatków i to w trakcie trwania roku podatkowego, postanowiono umożliwić liniowcom dokonanie modyfikacji wybranej przez nich formy opodatkowania w następujący sposób:

  1. Po zakończeniu roku podatkowego (ex post) – zmiana sposobu opodatkowania ma się odnosić do całego okresu rozliczeniowego (całego roku podatkowego 2022). Podatnik będzie mógł wybrać inną metodę rozliczeń z fiskusem przy okazji składanego zeznania rocznego w terminie do dnia 2 maja 2023 roku.
  2. Do 22 sierpnia 2022 r. – w formie oświadczenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego o rezygnacji z opodatkowania podatkiem liniowym/ryczałtem (zmiana dotyczy przychodów osiągniętych w okresie od 1 lipca 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku).

Więcej na ten temat dowiesz się z artykułu: Skutki zmiany formy opodatkowania po 1 lipca 2022 roku.

PIT-36L - jakie ulgi i odliczenia?

Wyróżniamy dwa rodzaje odliczeń dla podatników podatku liniowego rozliczających się na PIT-36L. W pierwszej kolejności wyszczególnić należy odliczenia od dochodu:

  • Z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne,
  • Z tytułu składek na IKZE (więcej na temat limitów w odliczaniu środków na IKZE pisaliśmy w artykule Ulga IKZE),
  • ulgę badawczo-rozwojową,
  • ulgę termomodernizacyjną,
  • ulgę z tytułu darowizn.

Ponadto jak opisywaliśmy powyżej istnieje możliwość odliczenia wartości uiszczonych składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz ulgi abolicyjnej.

PIT-36L – załączniki

Załącznikami do zeznania PIT-36L są:

  • PIT/B,
  • PIT/IP,
  • PIT/ZG,
  • PIT/BR,
  • PIT/DS,
  • PIT/Z,
  • PIT/PM,
  • PIT/O,
  • PIT/NZI,
  • PIT/MIT,
  • PIT/WZ,
  • PIT/SE

PIT-36L – w 2023 r. liniowcy przekażą aż 1,5% PIT wybranej przez siebie organizacji pozarządowej

Do końca roku podatkowego 2021 podatnicy mogli obdarować wybraną przez siebie organizację pożytku publicznego jednym procentem swojego podatku PIT. 2023 będzie pierwszym, w którym przekażemy aż 1,5% naszej daniny na rzecz wybranej przez siebie instytucji.

Sposób przekazywania części naszego PIT nie ulegnie zmianie. Wciąż należy dysponować podstawowymi informacjami o Organizacji Pożytku Publicznego, którą chcemy wesprzeć. Na chwilę sporządzania niniejszego artykułu, treść druków PIT na najbliższy okres rozliczeniowy nie jest znana. Należy jednak uznać za wysoce prawdopodobne, że metodyka obdarowywania częścią swojego podatku nie ulegnie znaczącym modyfikacjom i będzie wyrażona podobnie aniżeli w rozliczeniu w 2022 roku. W pierwszej kolejności należy wpisać w odpowiedniej rubryce deklaracji podatkowej lub PIT-OP numer wpisu OPP do Krajowego Rejestru Sądowego oraz kwotę jaką przekazujemy na jej rzecz, następnie zaś określić cel szczegółowy, w związku z którym przekazujemy naszą daninę.

PIT-36L – wady i zalety liniowej formy opodatkowania

Mimo jednolitej stawki podatkowej, która pozostaje niezmienna w obliczu wzrostu dochodów przedsiębiorcy to należy uznać, iż liniowa forma opodatkowania znacząco traci na konkurencyjności względem pozostałych metod rozliczenia z fiskusem.

Pierwszą zasadniczą wadą podatku liniowego jest brak możliwości uwzględnienia kwoty wolnej od opodatkowania w przeciwieństwie, gdy takowa preferencja przysługuje podatnikom na zasadach ogólnych. Oznacza to, że każda złotówka do wartości 30 000 zł, która w przypadku skali podatkowej pozostawałaby bez znaczenia dla naszego rachunku podatkowego rozliczanego wedle skali – w tym przypadku podlegać będzie daninie w wysokości 19% (po pomniejszeniu o koszty uzyskania przychodów). Ponadto nie należy zapominać o składce zdrowotnej, której konstrukcja jest niemalże tożsama do budowy podatku dochodowego (wraz ze wzrostem dochodów rośnie jej wartość). Należy jednak zwrócić uwagę, iż osoby pozostające na zasadach ogólnych nie mają możliwości preferencyjnego rozliczenia składek zdrowotnych w swoim rachunku podatkowych – tutaj liniowcom przysługuje możliwość odliczenia bądź ujęcia w koszty uzyskania przychodów kwoty 8700 zł od wartości opłaconych składek.

Niestety wyżej opisany przywilej rozliczenia składek zdrowotnych jest jednym z nielicznych atutów liniowego rozliczenia z urzędem skarbowym począwszy od roku podatkowego 2022. Nie dość, że ten system opodatkowania nie jest beneficjentem zalet „Polskiego Ładu” to wcześniej był znacznie bardziej rygorystycznym reżimem podatkowym. Podlegając tej formie opodatkowania nie skorzystamy również ze wspólnego rozliczenia z małżonkiem oraz dzieckiem

Więcej na ten temat dowiesz się z kompleksowego opracowania PIT-36L.