Strona Główna » Serwis podatkowy » PIT-39 i limity ulgi mieszkaniowej 2022/2023

PIT-39 i limity ulgi mieszkaniowej 2022/2023

Autor: Ireneusz Poniatowski - Data publikacji: 2022-08-03 17:40:31

Podatek dochodowy od osób fizycznych obowiązuje w przypadku uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości. W takim przypadku osiągnięty dochód należy rozliczyć na formularzu PIT-39. Podatku jednak można uniknąć, jeśli spełni się określone w ustawie podatkowej warunki.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje podatek od dochodu uzyskanego ze zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, prawa wieczystego użytkowania gruntów. Uzyskanie dochodu z tego tytułu następuje w drodze formularza PIT-39.

Uwaga! Podatek ryczałtowy PIT-39 w wysokości 19% nie będzie naliczany, jeżeli odpłatne zbycie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Innym warunkiem do spełnienia, aby uniknąć płacenia podatku od dochodu ze zbycia nieruchomości jest wydatkowanie uzyskanych środków na własne cele mieszkaniowe. W tym przypadku korzystamy z przywileju ulgi mieszkaniowej.

Do najbardziej popularnych wydatków na cele mieszkaniowe należą:

  1. zakup domu lub mieszkania,
  2. zakup działki budowlanej,
  3. budowa, przebudowa, adaptacja budynku mieszkalnego,
  4. spłata kredytów mieszkaniowych.

Nie każdą kwotę wydaną na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych będziemy mogli uwzględnić korzystając z ulgi. Kwota zwolnienia jest limitowana. W ramach ulgi mieszkaniowej przysługuje zwolnienie z opodatkowania  dochodu w wysokości, która odpowiada iloczynowi dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Wzór na obliczenie dochodu, który może być zwolniony z opodatkowania to: kwota dochodu osiągniętego pomnożona przez przez kwotę wydatków na cele mieszkaniowe, i podzielona przez kwotę przychodu. Dochód to różnica między przychodem a kosztami jego uzyskania.

Przykład (I) rozliczenia PIT-39:

Od przychodu z odpłatnego zbycia: 300 000 zł odejmujemy koszty uzyskania przychodu: 250 000 zł = dochód: 50 000 zł

Wydatki na cele mieszkaniowe: 240 000 zł

Dochód podlegający zwolnieniu: 50 000 zł x 240 000zł/300 000 zł =40 000 zł

Do opodatkowania pozostaje dochód w kwocie: 10 000 zł. (50 000 całkowity dochód – 40 000 zł limit dochodu podlegający zwolnieniu)

Jeżeli cały przychód z odpłatnego zbycia zostanie wydatkowany na własne cele mieszkaniowe, uzyskany z tego tytułu dochód będzie w całości zwolniony od podatku PIT.

Przykład (II) rozliczenia PIT-39:

Przychód z odpłatnego zbycia: 300 000 zł

Koszty uzyskania przychodu: 250 000 zł

Dochód: 50 000 zł

Wydatki na cele mieszkaniowe: 300 000 zł

Dochód podlegający zwolnieniu: 50 000 zł x 300 000zł/300 000 zł = 50 000 zł

Do opodatkowania – 0 zł.

PIT-39 – do kiedy?

Ulgę mieszkaniową od dochodu ze zbycia nieruchomości odliczamy w deklaracji PIT-39. Po zakończeniu roku podatkowego, w którym uzyskaliśmy przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości, powinniśmy złożyć rozliczenie PIT-39 (pit online) w terminie takim samym jak PIT-37PIT-36, czyli do końca kwietnia (w 2023 do 2 maja). W trakcie roku można rozliczyć PIT  przez darmowy program PIT online.

W deklaracji PIT-39 wykazuje się:

  • dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych i należny podatek pit od dochodu, który nie jest zwolniony z PIT,
  • dochody zwolnione z podatku PIT zgodnie z warunkami ulgi mieszkaniowej.

W zeznaniu wykazuje się dochody zwolnione z podatku niezależnie od tego, czy wydatki na cele mieszkaniowe zostały już poniesione czy dopiero są planowane.

W przypadku gdy podatnikowi nie uda się spełnić warunków i nie będzie mógł skorzystać z ulgi mieszkaniowej, należy złożyć korektę tego zeznania i odprowadzić do fiskusa podatek PIT wraz z odsetkami za zwłokę, które nalicza się  od następnego dnia po upływie terminu płatności, tj. po upływie terminu do rozliczenia PIT-39 za rok podatkowy, w którym uzyskany został przychód z odpłatnego zbycia, do dnia zapłaty podatku włącznie, w wysokości odsetek pobieranych od zaległości podatkowych.