Strona Główna » Aktualności » Szersze zwolnienie z CIT dla organizacji pozarządowych od 2027 roku

Szersze zwolnienie z CIT dla organizacji pozarządowych od 2027 roku

Autor: Mateusz Musiał - Data publikacji: 2026-10-07 13:14:36

Rada Ministrów przyjęła projekt zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, który rozszerza zwolnienie dla organizacji pozarządowych. Rozszerzenie istniejącej preferencji podatkowej sprawi, że więcej OPP nie zapłaci CIT od dochodów przeznaczonych na działalność pożytku publicznego.

Jak działa zwolnienie z CIT dla organizacji pożytku publicznego?

Zwolnienie podatkowe, które jest przedmiotem prac legislacyjnych zmienia treść już istniejącego art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT). Wspomniana regulacja przewiduje brak opodatkowania CIT dla tych dochodów organizacji, których celem statutowym jest społecznie użyteczna działalność:

  • naukowa,
  • naukowo-techniczna,
  • oświatowa,
  • kulturalna,
  • ochrony środowiska,
  • wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę,
  • dobroczynności,
  • ochrony zdrowia,
  • pomocy społecznej,
  • rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów,
  • kultu religijnego.

Po latach obowiązywania art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT organizacje pozarządowe zgłaszały postulat konieczności zmian w preferencji podatkowej przewidzianej w podatku dochodowym od osób prawnych. 

Problem dostrzeżony przez III sektor polega na odmiennie sformułowanych katalogach zadań publicznych, których brzmienie różni się w ustawie o CIT i ustawie z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (dalej: DPPiW). W pierwszym z wywołanych przypadków zakres zadań publicznych jest znacznie węższy niż zestawienie z DPPiW. Organizacja może więc prowadzić działalność społecznie użyteczną, która mieści się w sferze pożytku publicznego, a jednocześnie mieć problem z wykazaniem, że konkretny cel odpowiada jednemu z celów wskazanych w ustawie o CIT.
Projektowana zmiana przewiduje wprowadzenie zwolnienia przedmiotowego dla organizacji pozarządowych, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w części przeznaczonej na działalność pożytku publicznego, o której mowa w tej ustawie, z wyłączeniem działalności gospodarczej.

Od 1 stycznia 2027 roku, pod zwolnienie podatkowe z art. 17 ust. 1 pkt 4 CIT podlegać będzie sam fakt rzeczywistego prowadzenia działalności pożytku publicznego przez uprawnione organizacje pozarządowe, a nie zapisy celów statutowych jak ma to miejsce obecnie.

Czy działalność gospodarcza prowadzona przez OPP będzie podlegać pod zwolnienie podatkowe z CIT?

Nie, projekt zgłoszony na druku o nr 3137 (zmiana ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne) wraz z uzasadnieniem zostawiają działalność gospodarczą poza zakresem zwolnienia podatkowego z CIT.

Z tego względu księgowość organizacji pożytku publicznego wciąż musi wyraźnie oddzielać zapisy odnoszące się do nieodpłatnej działalności statutowej od tych, które dotyczą OPP jako przedsiębiorstwa. Kluczowym aspektem prowadzenia ksiąg rachunkowych wciąż pozostaje udokumentowanie, jaka część dochodu organizacji została przeznaczona i wydatkowana na działalność objętą zwolnieniem.

Jakie znaczenie dla OPP ma nowelizacja ustawy o CIT?

Należy odróżnić nowelizację zwolnienia dla ogółu organizacji pozarządowych od preferencji podatkowej, która wciąż obowiązuje.

Art. 17 ust. 1 pkt 6c ustawy o CIT zwalnia dochody OPP w części przeznaczonej na działalność statutową, z wyłączeniem działalności gospodarczej. Jeżeli dochód jest przeznaczony na działalność objętą zwolnieniem, może zostać na nią wydatkowany również w późniejszym terminie.

Projekt nie jest dla OPP zmianą porównywalną z sytuacją fundacji lub stowarzyszenia bez statusu OPP. OPP już dysponują szczególną podstawą zwolnienia. Największe znaczenie reformy dotyczy pozostałych organizacji, które obecnie muszą badać zgodność swoich celów z katalogiem zawartym w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT.


Przykład

Fundacja, która nie ma statusu organizacji pożytku publicznego i osiąga 120 000 zł dochodu rocznie. Uzyskane środki finansowe przeznaczane są na nieodpłatna pomoc prawną dla potrzebujących, co aktualnie nie wchodzi wprost do katalogu obowiązującego art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT.

Przed wprowadzeniem omawianych zmian powstaje ryzyko opodatkowania dochodu przeznaczanego na nieodpłatną pomoc prawną. Po wejściu procedowanych przepisów zasadniczym kryterium ma być przeznaczenie środków finansowych organizacji na działalność pożytku publicznego, z wyłączeniem działalności gospodarczej.

Jak przygotować się do nadchodzącej zmiany?

Organizacje chcące skorzystać z preferencji podatkowej w CIT powinny przeanalizować strukturę swoich dochodów, zadbać o rozdzielenie zapisów księgowych dotyczących sfery pożytku publicznego od działalności gospodarczej. 

Z kolei fundacje i stowarzyszenia bez statusu OPP powinny dodatkowo zestawić faktycznie wykonywane zadania z katalogiem działalności pożytku publicznego.

Projekt zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2027 r., ale ostateczny zakres preferencji podatkowej należy ocenić dopiero po zakończeniu prac legislacyjnych i publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw.